Xenotilapia flavipinnis

De inrichting die de Xenotilapia flavipinnis is een open inrichting met veel zand en her en der wat stenen. Je kunt ook een stenenstapel maken, maar deze zal eerder dienen voor medebewoners, wegens de Xenotilapia flavipinnis niet veel in de rotsen zal zitten. Een slakkenhuiskerkhof met de daarbij horende cichliden is niet een geslaagde combinatie met deze cichliden dus combineer ze niet tenzij je een groot aquarium heb van minimaal 2 meter.

Kweek: De kweek van deze prachtige zandcichliden is een moment van geduld. Zodra er een koppel is gevormd zullen zij een vast territorium gaan maken waar niemand wordt geaccepteerd. Zodra het koppel gevormd is zullen ze dit ook blijven en zorgen voor jongbroed. Zodra ze jongbroed hebben nemen ze de eitjes in hun bek tot de eitjes zijn uitgekomen. Hierna zal zowel moeder als vader voor de jongen zorgen. Als er gevaar dreigt dan nemen ze de jongen weer in de bek tot de rust weer is teruggekeerd. Ik heb zelf een aantal nesten mogen meemaken maar helaas is geen van de jongen volwassen geworden. Het beste kunt u de jongen voeren met klein voer zoals Artemia-Naupliën, Bosmiden, Cyclops of fijn vlokvoer. Zodra de jongen te groot worden dan zullen moeder en vader de jongen niet meer beschermen en moeten ze zichzelf zien te overleven.

Tweet

In dit project zal ik mijn Zuid-Amerika aquarium beschrijven. Het betreft een Zuid-Amerika biotoop waar als hoofdbewoner Discusvissen in komen. Helaas geen Tanganyika aquarium maar toch is Zuid-Amerika een mooi biotoop.

Ik heb in oktober 2009 een eigen huis gekocht met mijn vriendin en wilde altijd al een aquarium hebben en dan het liefst een 2 meter aquarium. Mijn vriendin vind Tanganyika helaas geen mooie inrichting en vissen hebben en wil graag discusvissen. Nu ben ik ook gecharmeerd van Zuid-Amerika dus het is geen heel groot probleem dat het Zuid-Amerika wordt.

In ons huis hebben we allemaal massief teakhouten meubelen staan en wilde dit ook terug laten komen in het aquariummeubel. Dus ik opzoek naar teakhouten aquariummeubels en er was er 1 te vinden namelijk bij Aquariumwinkel Veldhuis. Helaas was dit fineer en geen massief. Wij zijn toen samen op 31 december 2009 naar Teakhuis in Dordrecht gegaan waar ook onze meubels vandaan komen en hebben het plan voorgelegd. Zij hadden dit nog nooit gemaakt dus voor beide partijen erg spannend.
We zijn met een medewerker aan tafel gaan zitten en ze heeft op onze instructies het meubel getekend. Dit was toen nog een schets maar al gauw kwamen via de mail de goede tekeningen. Na mijn akkoord heeft de eigenaar van de winkel te tekeningen meegenomen naar Indonesië om ze daar persoonlijk voor te leggen wegens hij niet wist of ze de tekeningen wel 100 procent begrepen. Hieronder kunt u de tekeningen zien die naar Indonesië zijn gegaan.

Dankzij forumlid Sensa heb ik een schets kunnen krijgen hoe het meubel er ongeveer uit gaat zien. Er zijn uiteraard wat dingen die niet helemaal kloppen maar zijn programma is niet gemaakt voor dit soort dingen, dus ik was allang blij met dit resultaat. Nogmaals bedankt Bart!

2 juli 2010
Na 6 maanden wachten was het dan eindelijk zover. Het meubel werd geleverd en de vraag was natuurlijk hoe is het geworden. Toen het meubel uiteindelijk werd gebracht werd het in meerdere delen geleverd. Hierdoor wisten niet helemaal wat nou waar hoorde, maar na even logisch nadenken bleek het een heel makkelijk systeem te zijn. Het dressoir werd helemaal in elkaar geleverd maar de ombouw voor het aquarium werd in 5 delen gebracht. Dit waren 2 balken, 2 zijkanten en de afwerkrand voor de verlichting.
Ik ben zeer tevreden over het resultaat van de ombouw. Ze hebben de ombouw zo gebouwd dat hij los van het aquarium staat maar toch een stevige constructie is. U kunt hieronder de foto’s zien van het dressoir en de ombouw erop.

Hier hebben wij het meubel in de olie gezet net als onze meubels.

17 juli 2010
Vandaag heb ik een mail gestuurd naar Teakhuis, want wat bleek de achterste balk die 8 cm dik had moeten zijn, bleek gezichtsbedrog te zijn. De balk is namelijk gemaakt van 2 plankjes waardoor het een 8 cm dikke balk bleek te zijn. Hierdoor is de achterkant waarschijnlijk te zwak om het aquarium stabiel te houden.

20 juli 2010
Teakhuis heeft gereageerd op de mail en ze sturen 9 augustus een meubelmaker langs om alles te verstevigen, want het bleek dat de mensen in Indonesië de tekening niet helemaal hebben begrepen que ondersteuningen. Dit wordt dan als het goed is netjes opgelost dus we gaan maandag 9 augustus afwachten.

9 augustus 2010
De meubelmaker is langs geweest en heeft 2 balken toegevoegd achter de lades van boven tot beneden. De balken zijn iets van 3 cm dik en 10 cm breed. Ik was er zelf helaas niet bij maar mijn vriendin heeft wel gevraagd hoe veel kilo het meubel kan houden. Mijn vriendin was namelijk erg bang dat het meubel het dadelijk niet zou houden of krom ging trekken, wegens teakhout leeft waardoor er nog scheuren in kunnen komen. De meubelmaker zei dat elke poot zo’n 1000 kilo aan kan en ik heb er 8, dus reken maar uit.

21 december 2010
Vandaag heb ik het aquarium dan besteld. Waarom zo lang gewacht met bestellen? Teakhout leeft en daardoor kan het voorkomen dat er scheuren in het meubel kunnen ontstaan. Nu hebben wij hout dat al behoorlijk is uitgewerkt maar toch, voor de zekerheid even afwachten. We zijn nu 3 maanden verder en alleen de deurtjes zijn wat gaan werken maar het meubel zelf is kaarsrecht gebleven zonder scheuren. Nu weten we zeker het aquarium staat veilig dus we krijgen geen waterballet. Om het aquarium te bouwen wordt er gebruik gemaakt van 12mm glas wegens de hoogte. De waterlijn zal tot de 65cm komen waar dan ook de stabilisatiestrips komen. Ik heb gekozen om links achterin een intern bioloog te laten plaatsen wegens mijn meubel geen externe bioloog kan huisvesten. Het is nog even wachten tot aanstaande maand, want dan wordt het aquarium geleverd.

29 december 2010
Voordat het aquarium komt, moeten er uiteraard nog wat voorbereidingen getroffen worden. Ik heb 2 betonplexplaten van 18mm dik op maat laten zagen en heb daarbij gelijk templex voor de onderkant en traplak om mijn ombouw tegen water te beschermen meegenomen. De 2 platen heb ik op elkaar geschroefd waardoor er 1 plaat is ontstaan van 36mm dik. Hier bovenop komt 2cm dik templex te liggen. Ook heb ik heel de ombouw 2 keer behandeld met traplak wat ervoor zorgt dat het geen water kan opnemen. Traplak zorgt ervoor dat er een soort plastic laagje op komt te liggen. Hier een aantal foto's hoe de behandelde ombouw eruit ziet.

20 januari 2011
Het is eindelijk zover, het aquarium is vandaag geleverd. We hebben met 4 man sterk het aquarium moeten tillen en hij was loodzwaar door het dikke glas, maar hij staat op zijn plaats. Het aquarium ziet er super goed uit en we hebben hem gelijk gevuld met water om te kijken of er geen lek in zat. Ook was ik heel benieuwd wat het meubel ging doen que kraken of scheuren die ineens ontstaan, maar dit was gelukkig niet het geval. Hier weer een aantal foto's van hoe hij er nu bijstaat.

27 januari 2011
Vanaf gisteren ben ik begonnen met het maken van de achterwand. Ik heb gisteren alle platen op maat gemaakt en vandaag aan het elkaar vast gelijmd. Morgen ga ik het templex branden voor het effect wat we willen hebben. Ik ga het uiteraard wel eerst op een andere plaat oefenen, want voor mij is dit de eerste keer. In dit artikel ga ik niet in over het maken van de achterwand, hierover zal een apart artikel komen.

28 januari 2011
Tijdens het maken van de achterwand heb ik nog tijd vrijgemaakt om met mijn vriendin een eindje te rijden richting de winkel Wildkamp. Ik heb hier 100kg filterzand gehaald wegens de vele goede berichten en ik het ook wel eens wilde proberen. Nu heb ik verschillende grote korrels van tussen de 0,40 - 1,25 mm gekocht. Door het verschil in de grote van de korrels krijg je een mooie natuurlijke bodem.

2 februari 2011
Ik ben ondertussen druk bezig met het maken van de achterwand maar zodra deze klaar is komen er foto's van. Ook is vandaag bijna alle techniek binnengekomen die ik nodig heb. Nu is het alleen nog even wachten op de techniek voor de lichtkap maar eerst dit allemaal afmaken.

22 februari 2011
De achterwand is klaar en alle techniek is er ook achter verwerkt, dus hij is weer klaar om gevuld te worden. Maar voordat hij gevuld wordt eerst nog even een aantal foto"s van hoe het geworden is.

28 februari 2011
De afgelopen dagen zijn we flink bezig geweest met de lichtkap. Vorige week is namelijk de elektra van de verlichting binnengekomen en we zijn nu een aantal dagen bezig geweest om alles naar behoren te maken. Ik leg in dit artikel niet uit hoe ik de lichtkap heb gemaakt maar daar komt een apart artikel voor.
Als verlichting heb ik gekozen voor 2x T8 58watt Sylvania Aquastar met reflectoren en deze zijn aangesloten op 2 HEP VSA's. Beide VSA's worden apart bediend door een Flora-Mate dimmer. Deze dimmer stel je heel gemakkelijk in via jou computer en werkt perfect. Uiteraard heb ik weer wat foto’s voor jullie:

14 april 2011
We zijn alweer een tijd verder en er is veel gebeurt in het aquarium. Er zitten ondertussen flink wat planten en vissen in en er is hout bijgekomen. Ik vond toch dat er te weinig hout in zat en heb hierdoor nog 2 behoorlijke stammen toegevoegd. Het visbestand is ook bijna volledig, dit zit tot nu toe in het aquarium:
50 Paracheirodon axelrodi (Kardinaal tetra)
16 Corydoras sterbai
8 L134 - Peckoltia compta

3 mei 2011
Wij zijn een aantal maanden terug langs een aantal discusverkopers geweest om te kijken wat ze te bieden hadden. Hier kreeg je ook gelijk de indruk hoe de vissen erbij zaten en van welke kwaliteit ze zijn. Uiteindelijk kwamen we uit bij Rio-Madeira Discuscenter te Wateringen waar John de eigenaar is. Deze winkel wil ik aan iedereen aanbevelen om een keer langs te gaan. Het is geen grote winkel maar heeft altijd mooie discusvissen op voorraad. De aquaria zijn van ruim formaat en zitten niet vol gepropt met vissen wat je vaak tegen komt. Toen ik bij John was, bood hij discusvissen aan van 2 kwekers, namelijk Stendker en Forrest. Wij waren gelijk weg van de discusvissen van Forrest. De discusvissen waren van mooi formaat en goed op kleur. Helaas was het aquarium toen nog niet klaar, dus gelijk meenemen zat er niet in.
29 april was het dan zover, in de auto naar Wageningen om John weer een bezoek te brengen. Toen we daar waren was de planning om 2 varianten te nemen waarvan 4 per soort. Helaas bleek dat er nog maar 3 Shooting Stars waren in plaats van 4. Gelukkig door zijn voorraad bleek er nog een discus te zijn waar mijn vriendin gelijk weg van was de Penang eruption. Dus we waren even aan het overleggen wat we gingen doen. Ik wilde perse de Shooting Star eruption en de Blue diamond en mij vriendin de Penang eruption. Dus we kwamen uit op het volgende: 2 Shooting Star eruption, 2 Penang eruption en 4 Blue Diamonds. John gaf ons een mooie prijs en wat voer erbij wat ze bij hem altijd krijgen. Terug naar Rotterdam om ze uiteindelijk in mijn aquarium te zien.
Eenmaal thuis aangekomen heb ik de discussen laten overwennen wat de nodige tijd heeft gekost en daarna in het aquarium geplaatst. De afgelopen dagen zijn ze flink bezig geweest met de rangorde en dat ging er af en toe behoorlijk hard aan toe maar de rust begint terug te keren. Er is al een nieuw koppel gevormd wat al bezig is met voorbereiding om zich voort te planten, dus alles gaat goed.

9 mei 2011
Gisteren kwamen we erachter dat we de eerste eitjes al hebben van de discussen. Het was het verwachte koppel, wegens die al vanaf dag 2 met elkaar bezig waren maar na 10 dagen al eitjes dat hadden we niet gedacht. Nou hier een viertal foto's en op de tweede foto ziet u de eitjes.

Tweet

Nieuw design tanganyikacichlide.nl

De gehele website heeft een nieuw uiterlijk zoals u kunt zien. Ook zijn alle webpagina’s aangepast waardoor het mogelijk is dat een bepaalde link of afbeelding niet werkt. Vindt u zo'n fout zou ik dit graag willen weten dmv een reactie.

Met vriendelijke groet,

Joey

Tweet

Boulengerochromis microlepis

Om het kalmeringsgebaar te doen ontstaan, hebben deze cichliden het verschillende kleurpatroon in de vele eeuwen doen ontwikkelen. Bij muilbroedende cichliden komt het vaak voor, dat de man en vrouw dezelfde kleurenpracht bezitten, waardoor ze moeilijk te onderscheiden zijn. Nu zien mensen die ervaring hebben met deze cichliden vaak, dat de cichliden zelf wel heel goed de onderscheiding kunnen zien. Doordat de cichliden dit zelf wel goed kunnen zien krijg je dus de welbekende rangschikking van cichliden. Wat inhoud dat er 1 Alpha man ontstaat en uiteindelijk ook een Beta man. Hierna volgenen de rest van de groep. Deze rangschikking is goed te zien bij de Tropheus en Cyphotilapia soorten.

De signaaltaal die de leden van de groep uitstralen, zorgen ervoor dat ze elkaar individueel leren kennen. De cichliden kennen hun groepsgenoten hierdoor maar al te goed. Doordat ze hun groepsgenoten zo goed kennen, kunnen ze indringers maar al te goed onderscheiden. Deze indringers zullen dan ook zo snel mogelijk geweerd worden. Bij de gewone vissenschool zoals haring, kabeljauw of ansjovis is dit niet het geval. Bij de Tropheus spreekt men van een "gesloten groep". Om in zo'n gesloten Tropheus-groep een vreemd dier te integreren, blijkt bijzonder moeilijk te zijn. De nieuweling spreekt een andere signaaltaal en wordt als gevolg daarvan door de groepsgenoten unaniem geweerd. Een enkele maal kan het bij toepassing van allerlei trucs misschien nog wel eens lukken, maar de kans is groot, dat de immigrant zonder vorm van proces wordt gedood. Door zijn eigen soortgenoten nota bene. Dat is de reden waarom cichliden wel kannibalen worden genoemd. Laten we echter niet vergeten, dat we de schuldvraag niet in eerste instantie bij de cichliden moeten gaan zoeken, maar dat wij zelf (als aquariaan) de oorzaak zijn. Door het plaatsen van de dieren in te kleine aquaria bijvoorbeeld, of door voor hen een onnatuurlijke omgeving te scheppen.

De groep wordt bij Tropheus bepaald doordat de dieren elkaar individueel kennen. Toch blijkt dit niet de band te zijn, die hen voortdurend onder alle omstandigheden blijft binden. Het gevaar zou kunnen bestaan dat de groep door de grote mate van agressiviteit op een gegeven moment uiteen zou vallen doordat de leden voor elkaar op de vlucht gaan.
Dat doen ze in werkelijkheid gelukkig echter niet. Het kalmeringsignaal (de kleurband en het schokkend demonstratie zwemmen) is in wezen de samenbindende kracht waar men de betekenis zeker niet van moet onderschatten.
Het presenteren van de kleurband wordt ook bij verwante soorten gezien. Zoals al eerder aangegeven de Cyphotilapia, maar ook bij de Haplochromis, Paracyprichromis en Xenotilapia bijvoorbeeld.

Het kalmeringsignaal wordt doormiddel van een karakteristieke baltsbeweging te weeg gebracht. Dit balts gedrag worden meestal slechts alleen door de mannetjes uitgevoerd.
Ook de Tropheus maakt gebruik van de baltsbewegingen. Zowel de man als vrouw voeren deze bewegingen ook tijdens het kuitschieten uit. Dit kalmeringsgebaar blijkt dus in seksueel opzicht een belangrijk bewegingspatroon te zijn. Het kalmeringsgebaar is samengesteld uit een kleurkenmerk en een bewegingscomponent.
Het vrouwtje bij de Tropheus kan eveneens de kalmeringssignaal geven, wat ook wel nodig is aangezien ze even agressief is als het mannetje. Hierdoor is het mogelijk dat de vrouwtjes in één groep met de mannetjes samenleven, maar daardoor wordt tevens het seksuele dimorfisme verhinderd en konden geen verschillen in het prachtkleed ontstaan. Een seksueel gedragspatroon wordt hier dus gebruikt om agressieve leden binnen de groep te neutraliseren. Wil je meer weten over hoe het gedrag specifiek onder de cichliden zit? Lees dan het artikel "Het gedrag van cichliden".

Dit artikel werd mede mogelijk gemaakt door Patrick vd Laat van dwergcichlide.nl.

Tweet

Boulengerochromis microlepis

Kweek: In de film Juwel of the Rift wordt de broedzorg van de Boulengerochromis microlepis dan ook goed onder de aandacht gebracht. Hier zie je hoe ze het van eitje tot vrijzwemmer verzorgen. Ook kun je zien dat ze nergens voor uit de weg gaan, zelfs niet voor een schildpad.
De Boulengerochromis legt zo'n 8000 eitjes waar er vele van worden opgegeten in de natuur. Toch lukt het weinig cichliden, want de B. microlepis zal door blijven vechten tot de dood en eerder stopt hij niet.
Moet je nagaan als je deze cichliden in een klein aquarium heb, dan zijn alle andere vissen in je aquarium niet van hun leven zeker. Daarom wordt er ook een groot aquarium aangeraden zodat de andere vissen ook rustig kunnen blijven leven. Door hun grote aantal eieren komen er dus ook veel uit in een aquarium, want in een aquarium hebben we bijvoorbeeld geen waterinsecten die de eitjes kunnen opeten. Hierdoor krijg je dus een super groot aantal jongen die je waarschijnlijk nog geen eens kwijt kan aan een winkel of persoon. Het is dus van belang dat je weet waar je aan begint en dat als je jongen krijgt een adres hebt waar je ze kwijt kunt of de ouders er tijdelijk uithalen tot de jongen zijn opgegeten en vervolgens weer terug te plaatsen.
Het is dus makkelijk gezegd geen makkelijke vis en zeker de eisen de ze stellen moeten zeker in acht worden genomen.

Hier zie je hoe een Simpleviewer Flash gallerij weergeven zou moeten worden. Klik hier om de gallerij in het bericht te openen in jouw browser.

Tweet

Dit artikel zal vooral over de gedragingen van cichliden gaan. Het artikel is gebaseerd op de waarnemingen van Wolfgang Steack die in het boek "Handboek voor de cichlidenliefhebber" zijn vermeld.
Cichliden zijn in de loop der jaren heel erg populair geworden vanwege hun prachtige kleuren en gedrag, kwa broedzorg en vechtgedrag waar weer mooie patronen en kleuren te voorschijn komen. De cichliden werden in een later stadium erg aantrekkelijk voor biologen en wetenschappers en deze hebben daarom vele cichliden naar Europa gebracht waardoor er meer bekendheid kwam. Wetenschappers en biologen vinden de cichliden uit het Tanganyikameer erg interessant, vanwege er zoveel soorten zijn ontstaan, terwijl de cichliden niet in of uit het meer kunnen zwemmen. Ook zijn de kleuren ten opzichte heel anders in het Malawimeer dan in het Tanganyikameer. Maar het gedrag scheelt niet veel onder de cichliden. Ze hebben namelijk allemaal een vecht, seksueel en broedzorggedrag. Hieronder zal ik proberen uit te leggen wat deze 3 gedragingen allemaal inhouden.

Vechtgedrag

Het vechtgedrag wordt in het aquarium vaak waargenomen. Dat de meest mooie cichliden ook juist de agressiefste cichliden zijn is vaak bekend bij gevorderde aquarianen. Dit komt doordat cichliden hun territorium verdedigen door signaalkleuren, waarbij ze hun prachtkleed etaleren voor soortgenoten. Met deze functie van het prachtkleed hangt ook samen dat jonge mannetje van soorten waarbij seksueel dimorfisme optreedt, bij de aanwezigheid van sterkere mannelijke soortgenoten, pas heel laat of helemaal niet op kleur komen. Het prachtkleed zou onmiddellijk opvallen bij het dominerende mannetje waardoor het jongere mannetje gelijk aangevallen zal worden, terwijl het jeugdkleed geen agressie opwekt.
Voor de meeste cichliden is het namelijk een voorwaarde om een territorium te hebben om tot voortplanting te komen. In dit territorium worden vaak soortgenoten en bij sommige cichlidensoorten ook andere soorten cichliden of non-cichliden verjaagd zodat er een betere verdeling van de soort over de beschikbare ruimte worden gewaarborgd en de bevolkingsdichtheid wordt gereguleerd. Hierin zie je ook veel verschil met hoeveel cichliden sommige leven in een territorium. Zo kan het dus voorkomen dat bijvoorbeeld een Cyprichromis helemaal geen territorium heeft maar een Boulengerochromis microlepis dit vrijwel alleen tijdens de broedzorg heeft. Sommige cichliden leven solitair in hun territorium zoals de Xenotilapia melanogenys deze lokken de vrouwtjes alleen om te paren en de vrouwtjes zullen daarna weer hun weg vervolgen. Ook zijn er cichliden die in een grote familie leven zoals de Neolamprologus brichardi. Er zijn dus vele manieren van territoriums die een bepaalde soort heeft.
Gevechten tegen soortgenoten gaat om fundamentele levensbehoefte. Dit zijn voedselbronnen, toevluchtsoorden, schuilplaatsen, voortplantingspartner of een plaats om eieren af te zetten. Deze gevechten zijn van grote waarde voor het in stand houden van de soorten en de selectieve waarde die de gevechten hebben. Omdat zwakke en zieke individuen geen territorium kunnen bezetten en daardoor van voortplanting worden uitgesloten, wordt het door de rivaliteitsgevechten waarschijnlijker dat slechts de sterkste dieren hun erfelijke aanleg aan de volgende generatie doorgeven. Hoewel intra-specifieke gevechten dus duidelijk een functie hebben voor de instandhouding van de soort, zou het biologisch natuurlijk niet zinvol zijn als soortgenoten elkaar voortdurend ernstig verwonden of zelfs zouden doden. Daarom zijn er een aantal agressie remmende of agressie begrenzende mechanismen, die de frequentie en de hardheid der gevechten verminderen. Je kunt goed in het aquarium waarnemen dat de cichliden een verdeling maken in het aquarium. Als er namelijk een gevecht is geweest en de territoria zijn bevestigd en de bezitsverhouding duidelijk zijn, wordt er nog slechts zelden werkelijk gevochten omdat cichliden niet slechts de verschillende territoria bezetters kennen, maar ook het verloop der territoriumgrenzen onthouden en over het algemeen respecteren. In principe geldt het als een bepaalt mannetje een steeds groter territorium krijgt zijn agressie afneemt en zelfs zodra hij in een vreemd territorium komt de bereidheid tot vluchten de overhand neemt. Hierdoor zal een heel sterk mannetje niet ineens een territorium kunnen krijgen van bijvoorbeeld 4 meter breed terwijl hij normaal maar een 1 meter breed territorium nodig heeft.

Sommige cichliden leven ook in een familie of in groepen hier is de Tropheus een mooi voorbeeld voor. Zodra een cichliden in een groep leeft dan is de agressie vaak verdeeld onder meerdere cichliden en zal de agressie ook minder zijn doordat er een zekere rangorde is in de groep. De rangorde wordt door een gevecht bepaald maar als eenmaal een cichlide een nederlaag heeft geleden dan zal hij gedurende een lange tijd geen gevecht meer aangaan met de overwinnaar. Er is altijd in een groep 1 mannelijke cichlide de baas en deze wordt vaak als Alpha-man aangeduid. Een Alpha-man wordt dikwijls al vanwege zijn grootte en lichaamskracht en niet altijd alleen om zijn bereidheid tot vechten door de andere leden van de groep als zijnde dominant erkend.
Door deze rangordes is het vaak moeilijk een soortgenoot erbij toe te voegen vanwege deze gelijk op de proef wordt gesteld en dus gevechten ontstaan. Vaak kan dit fout aflopen met als gevolg de dood. Het is daarom ook altijd verstandig als je een nieuw lid of leden toevoeg aan een bestaande groep om dan gelijk de inrichting te veranderen. Een nieuw lid zal net als de zwakste cichliden uit de groep zich moeten bewijzen door zich trapsgewijs omhoog moeten vechten. Deze gevechten worden vaak spiegelgevechten of toernooien genoemd en ze zijn er om de krachten te meten van de cichliden. In deze gevechten worden geen levensbedreigende verwondingen aangebracht bij beide cichliden. Toernooien bestaan uit erfelijke vastgestelde, volgens een vast patroon verlopende handelingen, die door een groot aantal prikkels en reacties tot een regelrechte keten van handelingen zijn vervlochten en die daarom meestal in een bepaalde volgorde optreden. Door hun gedrag veroorzaken de met elkaar vechtende vissen wederkerig zeer bepaalde reacties, die dan weer de sleutelprikkel vormen voor de antwoordhandelingen van de tegenstander. Er zijn uiteraard ook rangorde gevecht op een andere manier, namelijk in een soortenbak. Hier worden vaak verschillende soorten cichliden in gehouden en dan heb je ook vaak een bepaalde Alpha-man in zo’n aquarium.
Deze gevechten hebben zoals nu bekend een bepaald patroon alleen soms kan het voorkomen dan een bepaald gevecht eerder afloopt dan normaal. Het kan namelijk zo zijn dat 1 cichlide minder agressief is dan de ander en hierdoor opgeeft of als 1 cichlide een stuk fysiek sterker is dan de ander. Ook kan het zo zijn dat er een aantal gevechtsrituelen worden overgeslagen omdat beide cichliden erg agressief zijn, maar dan dikwijls beide terugvallen op een bepaald niveau dat lager is dan normaal vanwege ze dan beide erg uitgeput zijn en hun agressie minder is geworden en op dat niveau minder wordt gevochten.
In het aquarium wordt ook vaak het imponeren waargenomen. Dit gebeurd op de grens van de 2 territoriums waarbij de cichliden zich zo groot mogelijk proberen te maken. Dit gebeurd door het opzetten van de kieuwen en door het spreiden van de vinnen waardoor ze de lichaamsomtrek vergroten, terwijl bij vele soorten de opvallende gekleurde huid tonen en de mondbodem en keel naar beneden worden uitgezet. Bij het imponeren tonen de dieren altijd hun prachtkleed. Dit is vaak het eerste wat je ziet en hier wordt ook al vaak beslist wie de winnaar is, omdat de territoriumhouder de neiging heeft om te vechten voor zijn territorium en de ander dat territorium niet kent en de neiging heeft te vluchten. Maar dit kan ook andersom gebeuren wegens cichliden een goed inschattingsvermogen hebben. Als er namelijk een tegenstander te groot ten opzichte van zijn eigen lichaamsgrootte dan weet de territoriumhouder dat hij dat niet gaat winnen dan zal hij vluchten.
Het spiegelgevecht kent een aantal fases zoals ik hierboven al had vermeld. Deze fases worden tijdens het imponeren uitgevoerd en deze worden stap voor stap uitgelegd.

Fases spiegelgevecht:

» Flankdreigen: Dit is het eerste stadium van het vechtgedrag. Beide cichliden staan evenwijdig tegenover elkaar alleen wel op geringe afstand. De cichlide nemen een dreigende houding aan en dan worden de aanvalswapens getoond. Hier wordt vaak de bek geopend waardoor ze hun tanden tonen.

» Staartslagen: Het flankdreigen wordt meestal snel gevolgd door staartslagen. In deze fase raken ook hier de cichlide elkaar nog niet aan. De cichlide oefenen hier hun kracht uit door uit te halen met gespreide vinnen zodat er een bepaalde waterdruk ontstaat en deze zal de zenuwen van de zijlijnorgaan prikkelen van de tegenstander, die in dienst staan van de tastzin op afstand. Als hieruit blijk dat de 1 sterker is dan de ander dan stopt het gevecht al.

» Frontaaldreigen: Frontaaldreigen is eigenlijk hetzelfde als flankdreigen alleen hier staan de cichlide schuin naar onder en laten ze goed de rugvin zien in combinatie weer met dreigen van de tanden en kieuwen.

» S-vormige kromming: Als de motivatie tot het vechtgedrag toeneemt, zal het frontaaldreigen samen gaan met de S-vormige kromming die de cichliden aannemen. Dit is een aanvalsbeweging waarbij de kop en staart in tegengestelde richting worden gebogen. Dit zie je vaak bij bestaande territoria van 2 cichliden die elkaar al langer kennen, wordt er op deze wijze vaak met aanvallen gedreigd, doch komt het zelden tot een gevecht.
» Bekvechten: Hier gaan de cichliden echt vechten door elkaar aan de kaak vast te pakken. Het bekvechten kent vele manieren vanwege iedere familie een bepaalde systematische waarde geeft aan een bekgevecht. De cichliden pakken de kaak waarvan 1 de onderkaak en de ander de bovenkaak. Hierna wordt er vaak getrokken om te kijken wie er sterker is. Dit kan uren duren als de cichliden gelijkwaardig aan elkaar zijn. Dit vechten is erg vermoeiend voor een cichlide vanwege hij nu niet normaal kan ademen en daardoor al snel zuurstofgebrek krijgt. Er zijn ook nog andere vormen in de vechten zoals sommige cichliden i.p.v. trekken dan duwen of een combinatie van duwen en trekken. Er zijn ook afwijkende vormen van bekgevechten: ze pakken elkaar niet vast, doch proberen hun tegenstander met wijd geopende, tegen elkaar geperste bekken weg te duwen of naar beneden te drukken.

» Ramstoten: Vaak is het na het bekvechten als klaar en zal de verloren cichliden het territorium van de overwinnaar verlaten. Maar sommige Afrikaanse cichliden zullen hierna nog doorgaan door om elkaar te gaan circuleren en proberen ramstoten uit te delen aan de achterkant van de tegenstander. Hierdoor zullen de cichliden eerst rustig maar steeds sneller rondjes om elkaar heen zwemmen om een ramstoot te geven. Helaas gaat het hier vaak over van spiegelgevecht op een bloederig gevecht waarbij wel verwondingen worden gemaakt. Gelukkig duren deze gevecht niet lang, omdat 1 van de cichlide zich al snel opgeeft. Ook gebeurt dit niet vaak, omdat soortgenoten via de intraspecifieke gevechten elkaar niet verwonden maar elkaar proberen te verjagen.

» Vluchten: Na de ramstoten volgt er niets meer en zal de verloren cichlide zo snel mogelijk proberen te vluchten. Hier maakt hij zich gelijk klein en zal zijn prachtkleed gelijk veranderen in een onopvallend kleed. Dit werkt bij de winnende cichlide een agressie remmende werking op en is dan ook het tegenovergestelde van het imponeer- en dreiggedrag. Als het zwakkere dier in de fase echter verhinderd wordt om te vluchten, is het blijven in het territorium van de winnaar weer een prikkel om aan te vallen en dan is toch vaak de dood als gevolg hiervan.

Vaak vinden mensen het erg als cichliden vechten en op zich is dat te begrijpen. Alleen cichliden horen te vechten in de natuur en in het aquarium, het is namelijk zo als ze niet vechten dan voelt de cichliden zich niet lekker. Dit verklaart namelijk ook waarom cichliden nooit vechten bij een handelaar, omdat ze daar in kleine en steriele bakjes zitten en zodra ze in een normaal aquarium zoals bij jou thuis gelijk gaan vechten. Kijk dus altijd goed zodra je de vissen in je aquarium plaats of het goed gaat tussen de cichlide, zo niet dan zal je de zwakkere of juist de dominantste cichlide moeten verwijderen voordat er doden vallen.

Seksueel gedrag

Onder seksueel gedrag wordt verstaan het zullen gaan voortplanten van de cichliden die bewegingen maken die tot het baltsrepertoire behoren. Onder het begrip balts verstaat men alle gedragingen die zich voordoen vanaf het contact tussen mannetjes en vrouwtjes tot aan de afgifte der geslachtsproducten. Het baltsgedrag heeft een groot aantal bijzonder belangrijke functies.
De eerste taak van het baltsen is het herkennen en lokken van een vrouwtje en het daarna vormen van een paartje. Cichliden gebruiken optische prikkels om een vrouwtje te lokken. De belangrijkste signalen zijn de kleuren en bewegingen die de man maakt. Of er ook lokstoffen worden gebruikt is nog niet bekend. Doordat cichliden optische prikkels gebruiken is het voor de vrouw mogelijk om een soortgenoot te vinden, omdat de kleurpatronen soortspecifiek zijn. Cichliden krijgen tijdens de geboorte een aangeboren reactiemechanisme mee waardoor ze alleen op de baltsgedragingen reageren van soortgenoten waardoor soortvreemde cichliden niet met elkaar paren.
Het baltsen is voor cichliden van groot belang dat dit goed verloopt vanwege bij cichliden de voortplanting buiten het lichaam plaats vindt. Het is daarom zeer belangrijk dat alles synchronisch loopt zodat de geslachtproducten op het juiste moment worden afgegeven.
Zoals bij vechtgedrag is aangegeven dat 2 soortgenoten niet in 1 territorium kunnen zijn wordt tijdens het baltsen veranderd. Er zijn namelijk een aantal soorten cichliden waarbij zowel de man als vrouw identiek zijn aan elkaar. Zodra er een onbekend vrouwtje bij het mannetje in zijn territorium zal komen, dan zal het mannetje een aanval maken op het vrouwtje. Maar zodra de vrouw gaat baltsen voor de man zal de agressie van de man minimaal worden waardoor er een paartje kan vormen. Het vechtgedrag en seksueel gedrag liggen heel erg dicht bij elkaar. Het kan zelfs zo dermate hetzelfde zijn dat dezelfde bewegingen worden gemaakt bij het baltsen als om een soortgenoot af te schrikken.
In tegenstelling tot het vechtgedrag, dat bij cichliden min of meer een gelijk schema aflopen is bij het baltsgedrag 2 verschillende gedragspatronen te onderscheiden. Deze 2 verschillende gedragspatronen kun je goed zien in je aquarium tijdens het paren. Tot de ene groep behoren namelijk alle cichliden met paarvorming en tot de andere alle agame cichliden waarbij een dergelijke binding met de seksuele partner ontbreekt. Tot het eerste type behoren alle substraatbroeders en de larvofiele muilbroeders (muilbroeders die pas de jongen in de bek nemen wanneer het larven zijn). Tot de tweede type horen alle ovofiele muilbroeders (muilbroeden al vanaf het eitje) met bepaalde uitzonderingen zoals bijvoorbeeld de Xenotilapia papilio. Hieronder zal vooral de voornaamste gedragspatronen worden weer gegeven van de eerste groep cichliden.
Een paaiwillig mannetje reageert op soortgenoten in eerste instantie erg agressief door het tonen van imponeergedrag: het kleurenpatroon wordt intensiever, de vinnen worden gespreid en de huid van de mondbodem zakt. Als de andere ook een mannetje is zal er een gevecht plaatsvinden maar is het een vrouwtje dan kan het 2 kanten op. Als het vrouwtje namelijk te kleiner is dan het mannetje en niet paaiwillig zal het na een korte tijd vluchten. Maar is het een vrouwtje dat even groot is of groter en wel paaiwillig is zal zij ook imponerend gedrag vertonen met staartslagen en als de voortplantingsdrift slechts zwak is zelfs bektrekken maar dat gedrag zal al gauw grondig veranderen. Plotseling reageert zij niet meer op het dreigen van de man en probeert ook niet te vluchten. Ze blijft heel rustig staan of vlucht slechts schijnbaar en laat het mannetje steeds weer naderen. In deze fase reageert het vrouwtje op het imponeren van de man waardoor zijn agressie geremd wordt en dikwijls soortspecifiek is. Deze kalmerende gebaren van een vrouwtje, die de eigenlijke balts inleiden, onderscheiden zich dikwijls duidelijk van het onderwerpingsgedrag van een inferieur mannetje. Het vrouwtje legt weliswaar de vinnen aan maar, anders dan bij een overwonnen mannetje, verbleken de kleuren niet en blijft het prachtkleed gehandhaafd.
Bij veel soorten blijkt dus dat het mannetje het vrouwtje pas tijdens deze signalen als paaiwillig vrouwtje herkend. Onderzoekers hebben dit zeer typische gedrag beschreven als symbolisch inferioriteitsgedrag.
De eigenlijke baltshandelingen beginnen zo gauw het mannetje de soortgenoot als een paaiwillige seksuele partner accepteert en zijn agressief gedrag geleidelijk beëindigt. Het baltsgedrag bij de meeste soorten bevatten vaak veel bewegingen maar deze zijn geenszins regelloos of toevallig tijdens de balts worden getoond. De frequentie waarmee ze voorkomen wordt in tegendeel bepaald door de kortere of langere tijdafstand tot het afzetten.
Cichliden hebben verschillende rituelen die ze gebruiken om tot een paartje te komen dit doen de ze door elkaar een aantal keer te passeren dit wordt vaak gezien als een begroetingsceremonie. Ook worden er staartslagen uitgevoerd en het kan voorkomen dat de cichliden gaan kopschudden. Kopschudden kan ook overgaan tot sidderen waarbij de cichliden eerst snel zijn kop heen en weer beweegt en dit kan dan overgaan tot sidderen waarbij heel het lichaam beweegt. Tijdens het sidderen komt er veel voorwaartse kracht vrij waardoor de cichliden ook met alle kracht tegenkracht moet geven met zijn voorvinnen. Ook komt er bij bepaalde soorten voor dat ze een hap in het zand nemen maar er niet op kauwen, dit wordt ook wel ploegen genoemd. Deze handeling is een signaalfunctie waardoor de intensiteit der baltsactiviteiten wordt toegenomen. Na het ploegen komt de afzetting van de eieren erg dichtbij en er wordt nu dan ook op een bepaalde plaats gepoetst. Poetsen doe de cichliden door met zijn lippen een bepaald steen of plant schoon te maken. Vaak wordt deze plek ook als afzetplaats gebruikt. De laatste fase van het baltsen is het leidend zwemmen. Hier zwemt 1 van de cichliden vooraan die sterke uithalende staart en overdreven golvende bewegingen voor de partner uit.
Hiervoor werden vooral de fases uitgelegd voor vrijbroeders. Muilbroeders en Holenbroeders hebben daarentegen iets andere rituelen maar is niet noodzakelijk om dat ook te beschrijven vanwege er vrijwel geen verschil in is. Het enige wat verschil kan bieden is als de man en de vrouw wel verschillend zijn in kleur dat de man dan niet gaat imponeren maar gelijk zal gaan baltsen voor de vrouw.
Wat is wel belangrijk om te weten. Muilbroeders bevruchten hun eieren op een andere soort manier dan vrij- of holenbroeders. Muilbroeders leggen namelijk een aantal eitjes (minimaal 1 en maximaal 3) waarop deze direct in de bek worden genomen door de vrouw, dan zal de man zijn hom in de vrouw haar bek loslaten of de eitjes zijn al bevrucht voordat de vrouw de eieren in de bek neemt.

De meeste ovofiele muilbroeders in de wereld hebben zogenoemde eivlekken. In het Tanganyikameer komt het niet echt heel veel voor maar er zijn toch een aantal soorten die het hebben. Wat zijn eivlekken? Eivlekken zijn de ovale lichte vlekken op de anaalvin. Eivlekken zijn ervoor dat de vrouw denkt dat het eitjes zijn en zal dan ook tijdens het paren happen naar deze vlekken vanwege ze automatisch eitjes wilt opnemen. Tijdens dit happen laat de man zijn hom los om de echte eitjes te bevruchten. Het is nog niet duidelijk als een man zijn anaalvin beschadigd is door een gevecht een succesvolle voortplanting kan maken. Vele onderzoeken zijn er naar gedaan maar telkens was het onderzoek niet volledig genoeg om een vaste conclusie te trekken. Buitengewoon opvallende ei-imitaties zijn onder andere te vinden bij de Ophthalmotilapia-soorten. Ze bevinden zich in de vorm van twee kleine gele lapjes aan het uiterste einde der extreem verlengde buikvinnen, waarvan de uiteinden gespleten zijn.

Broedzorggedrag

Broedzorg wordt als meest interessante beschouwd. De broedzorg van cichliden is makkelijk te bestuderen vanwege je het goed kan observeren in een aquarium en niet alleen in hun natuurlijke habitat. De broedzorg is ontwikkeld om de nakomelingen veilig te stellen. Daardoor zal er altijd gekozen worden voor een plek die geschikt is voor eitjes en larven die genoeg schuilplaatsen bied en voedsel als de eitjes uitkomen. Broedzorg betekent dus in engere zin behoren dus verzorging en voeding van, het leiding geven aan en het verdedigen van eieren en jongbroed tegenover vijanden.

Bij sommige cichlidensoorten is het erg belangrijk dat ze een succesvolle broed hebben van eigen jongen, omdat ze een bepaalde methode hebben ontworpen dat ze de jongen die ze groot gebracht hebben herkennen. Als je dus bijvoorbeeld eieren van een ander paar onder hun neus schuift en deze brengen ze groot, dan zullen ze voortaan elk eigen larf opeten, omdat ze dan denken dat ze niet van hun zijn. Het is dus belangrijk geen eieren van een andere cichliden bij een paaiend stel neer te leggen. Je kunt natuurlijk altijd beter volkomen dan genezen en dit valt dan ook niet te genezen dus laat cichliden hun eigen eieren houden, tenzij zij zelf de eieren of larven adopteren.

Broedzorg kent 3 verschillende vormen. Namelijk muilbroeders, holenbroeders en vrijbroeders. Ook zijn er 4 verschillende soorten broedzorg tussen vader en moeder. Namelijk een ouderfamilie, vader-moeder-familie, moederfamilie en vaderfamilie. In principe kun je al aan de naam zien wie de broedzorg op zich neemt. Bij de ouderfamilie hebben beide ouders een duidelijke arbeidsverdeling namelijk meestal dat de vrouw de jongen beschermd en de man het territorium verdedigd. Bij vader-moeder-familie is het vrijwel hetzelfde alleen is de man meestal een haremvormer en zal dan ook meerdere passerende vrouwtjes proberen te lokken. Moederfamilie is uiteraard dat de jongen alleen worden opgevoed door de moeder en bij vaderfamilie andersom. De meest zeldzame broedzorg kun je zien bij de Neolamprologus brichardi deze leeft namelijk in een familie. Zodra er een paar samenkomt en jongen krijgen dan zullen de jongen in een later stadium de ouders helpen hun zusjes en broertjes te beschermen maar ook hun eigen kinderen of van een ander familielid. Deze broedzorg komt vrijwel bij geen 1 cichliden voor.
Muilbroeders horen tot de meest voorkomende soort van broedzorg bij cichliden. Namelijk de helft van de Tanganyika cichliden doet aan muilbroeden. Als cichliden muilbroeden dan wordt dit vaak alleen door de vrouw gedaan en deze zal de jongen ook alleen op laten groeien. Er zijn ook een aantal biparentele muilbroeders. Dit zijn cichliden waarbij zowel de man als vrouw de eieren in de bek nemen. Meestal doet de vrouw de eerste 12 dagen waarna de man de andere 12 dagen de eieren in de bek heeft. Hierna zijn er nog vele andere soorten muilbroeden van toepassing maar deze zijn niet echt intressant om allemaal te benoemen, vanwege het dan vooral gaat om de tijd die ze muilbroeden of vanaf wanneer.

Ik hoop dat dit artikel je veel informatie heeft gegeven en dat het vanaf nu ook allemaal zal opvallen wat een cichlide nu doet in je aquarium. Ik wens iedereen nog een goed lopende en gezond aquarium toe waar je nog vele jaren mag van genieten.

Tweet

ISBN: 90-03-98205-8
Auteur: Wolfgang Staeck
Uitgeverij: Thieme Zutphen
Bladzijde: 200 bladzijde
Taal: Nederlandstalig


Handboek voor cichlidenliefhebbers heb ik als een zeer prettig boek ervaren. Het heeft heel erg veel informatie over zaken die normaal niet besproken worden in boeken over cichliden. Je zal wel denken wat voor zaken dan? Zaken zoals gedragsbiologie, kweekgedragingen en hoe cichliden communiceren. Ik vind dit dan ook 1 van de top boeken in mijn collectie en kan je beloven dat iedereen van dit boek nog wat kan bijleren. Het lezen van dit boek gaat heel gemakkelijk er zitten geen onduidelijke woorden of namen in en vind je een aantal moeilijke woorden in het boek dan heeft Wolfgang nog een mooie begrippenlijstje achter in het boek geplaatst om te kijken wat dat woord betekend, waardoor het ook voor beginners goed te begrijpen is. Ik raad dit boek dan ook eigenlijk aan iedereen aan. Helaas is hij niet meer te koop in de winkel maar hij komt nog wel eens voorbij op bijvoorbeeld Marktplaats.

Tweet

ISBN: 90-6248-449-2
Auteur: Nederlandse Vereniging voor Cichlidenliefhebbers
Uitgeverij: Zuid Boekproducties bv
Bladzijde: 184 bladzijde
Taal: Nederlandstalig


Cichliden van de wereld is 1 van de eerste Nederlandse cichliden boeken die zich helemaal op cichliden richt. Het boek heeft voor mij 2 kanten een interessant en erg informatieve kant maar de negatieve kant is dat hij af en toe erg saai is vanwege de hoeveelheid informatie van een hoofdstuk. Ze konden beter een stuk minder informatie over bepaalde onderwerpen geven. Verder is het boek erg leuk om te lezen en heeft dit boek geen soortenbeschrijvingen waardoor je echt 184 pagina's informatie krijgt over cichliden. Aan dit boek hebben vele grote schrijvers meegewerkt die toen nog niet veel deden met hun kennis, neem als voorbeeld Ad Konings. Waarom nog geen grote schrijvers? Het boek is namelijk gepubliceerd in 1986 en daarna begonnen de meeste schrijvers pas met het publiceren met eigen boek over cichliden.
Het boek gebruikt nog wel vele oude namen vanwege die nog niet beschreven waren. Een ervaren aquariaan op Tanganyika gebied zal de namen wel kunnen plaatsen maar een beginner zal toch even moeten kijken welke cichliden welke is. Ook is het voor een gevorderde af en toe ook erg moeilijk begrijpen vanwege er cichliden worden genoemd die je gewoonweg niet zomaar kent of helemaal niet.

Tweet

Cyathopharynx furcifer

Kweek: De mannetjes bouwen net als de C. foae schitterende kraters die een doorsnede en hoogte van 50 centimeter kunnen hebben. De kraters worden fel verdedigd tegen andere mannen en zodra er een vrouwtje zich meldt zal de man de vrouw proberen te imponeren met zijn kleuren. Hij zal ook allemaal cirkels om de vrouw zwemmen om zo mooi mogelijk over te komen. Accepteert het vrouwtje de man dan zal ze midden in de krater circa 40 eitjes afzetten, waarna de man ze bevrucht. De C. furcifer is een muilbroeder waardoor de jongen 4 weken in de bek gehouden worden.

Het wordt aangeraden de vrouw na het ei-afzetten apart te zetten, omdat ze anders de broedzorg kan afbreken doordat ze continue door de man kan lastiggevallen worden.

Extra informatie: Je kunt de furcifer van de foae als volgt onderscheiden:
- De C. furcifer heeft geen paarse of rode weerschijn.
- Hij heeft veel blauw en veel geel in vinnen en een gele vlek of gele bovenkant op de kop- of nekstreek.
- De C. furcifer broedt ook in zeer zanderige biotopen, foai heeft duidelijk voorkeur voor wat meer rotsen.

Hier zie je hoe een Simpleviewer Flash gallerij weergeven zou moeten worden. Klik hier om de gallerij in het bericht te openen in jouw browser.

Tweet